Zacht weggegleden
Khulu is teruggekeerd
Voor altijd donker

Khulu is een bijnaam van Nelson Mandela. Hij had er zes. Maar deze vind ik de mooiste. Khulu betekent ‘groot’ of de ‘grootste’. Ik heb bovenstaande haiku geschreven op 5 december 2013, de dag dat Nelson Mandela overging naar het eeuwige. Een haiku is van oorsprong een Japanse dichtvorm en drukt een ogenblikervaring uit. Een vingerhoed vol emotie. Ontdaan van alles wat overbodig is. Het dwingt je tot de essentie van het ogenblik. 

De essentie voor mij van dat ogenblik was dat Mandela er altijd was en zou zijn. En als hij toch zou gaan de wereld voorgoed zou veranderen. Hij was iemand die invloed nam met gevaar voor eigen leven, zijn vijanden vergaf en niet bleef hangen in het verleden. Nelson Mandela gebruikte het verleden om de toekomst te veranderen. Hij stond als leider boven de partijen, door er naast te gaan staan en niet erboven. Hij veroordeelde niet en luisterde eerst voordat hij oordeelde. Hij was en is een voorbeeld voor Zuid-Afrika en voor de hele wereld. Hij is een held en zijn herinnering zal altijd een licht in de duisternis blijven. 

‘Ik denk aan een mooie wereld. Luchten van blauw, wolken van wit. De heldere gezegende dag, de donkere geheime nacht’. Louis Armstrong zong dit voor het eerst in 1968. In het Engels, maar zelfs in het Nederlands klinkt het mooi. Ook Louis Armstrong was een held. Hij zorgde voor licht met zijn muziek.

Maar helaas houden zijn mooie woorden niet stand. Net zoals de wijze lessen van Nelson Mandela geen stand houden. De wereld verandert als er helden wegvallen. Het is onomkeerbaar en voorgoed. Het is geen toeval dat een zelfbenoemd Kalifaat aan de poorten van Europa heeft staan rammelen en dat een zelfbenoemde dictator uit Rusland dit nu probeert. Allemaal met een monopolie op de waarheid en allemaal verkerend in een machtsvacuüm zonder licht. Een waarheid die niet bestaat. En ik wil  Atlas niet zijn die de hele wereld op zijn schouders torst. Ik wil leven zonder angst en in licht. Angst is een regering die geen enkel volk wil. Niemand kiest voor donker en al helemaal niet uit vrije wil.

Ik wil helden. Meer helden. Helden die de wereld redden. Ik wil Nelson Mandela en Louis Armstrong. Ik wil Maarten van Roozendaal ‘Mooi’ blijven horen zingen. Ik wil de Majoor. ‘Mijn’ Majoor, die ik elke morgen begroet op haar bankje op de Oudezijds Voorburgwal. Ik wil hardlopers in het het Westerpark op een mistige vroege ochtend of een oude vrouw in een regenachtig Havanna met Miles Davis op de achtergrond. Ik wil de familie Bilderbeek uit de Tweede Hoogstraat 34, waar niemand stopt, maar waar iedereen eventjes stil moet zijn of Wende die ‘Laat me’ zingt en even naar boven naar Ramses kijkt. Ik wil Artemisia Gentileschi die vernederd was en toch een wereld beroemde schilderes werd of mijn vader die op het belangrijkste moment van zijn leven zijn veters niet los kreeg, maar uiteindelijk toch zijn bestemming bereikte. Of Johan de verlosser, die in zijn eentje op 17 februari 1974 het onverslaanbare Madrid van generaal Franco vernederde en daarmee Spanje een grote dienst verleende. Zulke helden wil ik.

Alleen dan kan ik leven zonder angst.

Mooi 2 live – Maarten van Roozendaal – Spotify
Mooi 2 live – Maarten van Roozendaal – YouTube